Pazartesi, 10 Kasım 2008 

Bilâl Tunç This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

A ا ، ع

ÂB  آب

AB  عباء

ÂB  آباء

ABD  عبد

ABÎD  عبيد

‘ÂBİD  عابد

‘ÂBİDEعابده     

ÂBİDE  آبده

ACÂİB   عجائب

ACÎB  عجيب

‘ÂCİL  عاجل  

ÂCİL  آجل    

ACZ  عجز

ÂCİZ  عاجز 

A‘D  اعداء

ÂDÂBآداب  

ADAM (ÂDEM) آدم

ADED عدد

ADEM  عدم

ÂDEM آدم

ÂDET  عادت

ADÎD(E) عديد(ه)

ÂFÂK, ÂFÂQ آفاق

AFV  عفو

ÂGÂH, ÂGEH  آكاه ، آكه

AĞYÂRاغيار 

AHBÂBاحباب 

ÂH(İ)RET آخرت ، آخرة

AHLÂK, AHLÂQ اخلاق

AHVÂL احوال

ÂİD عائد

ÂİLE  عائله

AKABعقب  

ÂKIBET عاقبت

AK(I)Lعقل  

‘ÂKIL عاقل [K kalın, L ince], ‘ÂQIL [L ince]  

ÂKİL آكل

AK(İ)S عكس

‘ÂL عال

ÂL  آل

ALÂ على

A‘LÂاعلى  

ALEMعلم 

ÂLEMعالم 

ALÎ (ALİYY); ALİYYEعلى ، عليه  

‘ÂLÎ,  ‘ÂLİYYEعالى ، عاليه  

‘ÂLÎKADR, ÂLÎKADRعالى قدر  

‘ÂLÎŞÂN, ÂLÎŞÂNعالى شان  

ALÎM  عليم

ÂLİM  عالم

ÂLİYYEآليه  

AMA, AMMÂ (EMMÂ)اما  

A‘MÂ  اعمى

A‘MÂL اعمال

ÂMÂLآمال  

ÂMÎN آمين

AMÛCA (AMÛCE)عموجه  

ARABعرب  

A‘RÂB  اعراب

ARÛSعروس 

ARÛZعروض  

AS  عصاء

ASÂعسى  

-ÂSÂ آسا

A‘SÂR اعصار

ÂSÂRآثار  

ASGARÎ اصغرى

‘ÂSİYYE عاصيه

ÂSİYYEآسيه  

ASKERÎعسكرى  

AVÂM عوام

AYÂRعيار  

ÂYÎNE  آيينه

A‘ZAMÎاعظمى  

AZÎMعظيم  

AZÎM  عزيم  

ÂZİMعازم 

AZ(İ)Mعزم  

B ب

BAHÂ بها

BAHÂEDDÎN  بهاالدين ٬ بهاءالدين 

BAHÎT    بخيت

BAÎD بعيد

BÂLÂ بالا

BASÎT  بسيط

BÂYEZÎD  بايزيد

BÂYİ‘ بايع

BA‘Z(I)بعض 

BEDBAHT بدبخت

BEDHÂHبدخواه 

BEDΑ بديع

BEDÎÜZZAMÂN بديع الزمان

BEKĀ بقاء

BERÂET برائت

BERÂT برات

BERÂY براى

BETER (BEDTER) بتر (بدتر)

BÎDÂD  بيداد

BİD’A(T) بدعت  ،  بدعة

BİL’AK(İ)S, Bİ’L-AK(İ)S بالعكس

BİLFİİL, Bİ’L-FİİL بالفعل

BİLMUKĀBELE, Bİ’L-MUKĀBELE  بالمقابله

BİL’UMÛM, Bİ’L-UMÛM بالعموم

BİTTAB(İ)‘, Bİ’T-TAB(İ)‘ بالطبع

BİTTAB(İ)‘, Bİ’T-TAB(İ)‘ بالتبع

C   ج

CÂMÎجامى 

CÂMİ‘جامع 

CÂNSİPÂRÂNE جانسپارانه

CEHENNEM جهنم

CELCELÛTİYYE  جلجلوتيه

CEM جم

CEM‘جمع 

CEM’İYYET جمعيت

CENÂN جنان

CEVÂB جواب       

CEVÂHİRجواهر 

CEVÂRİH جوارح

CEZ(A)‘جزع 

CEZÂ جزاء

CİHÂDجهاد 

CİHÂT جهات

CİNÂNجنان 

CÜZ’ جزء

CÜZ’Î  جزئى

 Ç  چ

ÇÂR-NÂ-ÇÂR, ÇÂR Ü NÂ ÇÂR    

چار نا چار ، چار و نا چار

ÇÜNKİ چونكه

D  د ، ض

DAHÂ داها   

DAHÎ دخى

DÂHÎ داهى

DALÂLET ضلالة

DÂNÂ دانا

DÂNE دانه

DA‘VÂدعوا ، دعوى 

DA‘VET دعوت

DEF‘ دفع

DEF’A دفعه

DEFAÂT, DEFEÂT دفعات

DEHÂ دها

DELÂLET دلالة

DER-AKABدرعقب 

DER-UHDEدرعهده 

DİL (gönül) دل

DİL (lisan) ديل 

DİYÂNET ديانت

DÛRBÎNدوربين 

DÛŞMÂN, DÜŞMÂN, DÜŞMEN

     د وشمان  ، دشمان  ، دشمن                

E    أ

EBED ابد

EDEBادب 

EHEMMİYYET اهمية

EHVÂL اهوال

ELYAK اليق

EMÎNأمين 

EM(İ)R امر

EMÎRأمير 

EMNİYYETأمنية  

ENV‘انواع  

ESBÂB اسباب

EŞGĀL اشغال

EŞKÂLاشكال 

ETB‘ اتباع

EVKĀTاوقات 

EVLÂDاولاد 

F  ف

FA‘ÂL فعّال

FA‘ÂLİYYETفعّاليت 

FÂİDE فائده

FÂİLİYYETفاعلية  

FAKÎR [K kalın], FAQÎR  فقير 

FÂL-İ HAYR فال خير

FATÎNفطين 

FECΑفجيع 

FERD فرد

FEVKA'L-ÂDE (FEVKA'L-ÂDE) فوق العاده

-FEZÂفزا 

FEZÂفضاء 

FEZA‘  فزع

FIRAKفرق 

FIT(I)R فطر

FITRA, FİTRE فطره

FÎÂT فيئات

FİİL, Fİ‘Lفعل 

FİRÂK [K kalın], FİRÂQ فراق

FİR’AV(U)N فرعون

FUKARÂ فقراء

G  غ ، گ

GABÎ غبى

GANÎ, GANİYY  غنى

GĀYET   غايت

GAYÛR [tek Y ile]غيور 

GĀZÂTغازات 

GAZÂLÎ غزالى

GUZÂTغزات 

H  ح ، خ ، ه  

HÂCEخواجه  

HACER  حجر

HÂCERهاجر 

HADD حد

HĀDİM خادم

HÂDİMهادم 

HADÎSحديث 

HÂDİSحادث 

HADS حدس

HÂFIZ (E) (حافظ (ه

HÂFIZA حافظه

HAFÎ (HAFİYY); HAFİYYE خفى ، خفيه

HAFÎZ  حفيظ 

HAFRİYYÂTحفريات 

HAKĀİK, HAKĀYIK [K’lar kalın] حقائق ، حقايق

HAKĪKĪ [K’lar kalın] حقيقى

HAKÎM  حكيم

HÂKİM حاكم

HAKĪR [K kalın] حقير

HAL‘خلع 

HÂLحال 

HÂL خال

HALL حلّ

HÂLBUKİحالبوكه 

HÂLİD خالد

HĀLİK [‘Hı’ ile. K kalın], HĀLİQ [‘Hı’ ile.]  خالق      

HĀLİK [‘Ha’ ile. K kalın], HĀLİQ [‘Ha’ ile.] حالق

HÂLİK  هالك

HALÎMحليم 

HALÛK خلوق

HARK [‘Ha’ ile] حرق

HARK [‘Hı’ ile] خرق   

HAS(E)Bحسب 

HAŞ(İ)R حشر

HATT خطّ

HAVSALA حوصله

HAZÎN حزين

HÂZİNخازن 

HAZM  حزم  

HAZM هضم

HEMEN (HEMÂN)همان 

HERCÜMERCهرج و مرج  

HESÂB (HİSÂB) حساب

HEVÂ هوا

HEY’ET هيئت

HIZZÂN خزّان   

HİKMET  حكمت

HÎLE  حيله

HÎLE-HUD’A حيله خدعه

HOCA (HÂCE) خواجه

HUKŪK حقوق

HURÂFÂT خرافات

HURÛFÂT حروفات       

HÜZ(Ü)Nحزن 

I ا ، ع 

ITLÂK [K kalın] اطلاق

ISKĀT, İSKĀT [K’lar kalın] اسقاط

ISTIRÂB, IZTIRÂB اضطراب

İ ا ، ع  

İ‘CÂZاعجاز 

ÎCÂZ ايجاز

İCTİM‘ اجتماع

İCTİMÂÎاجتماعى 

İÇÜN ايچون

İFHĀM  افحام       

İFHÂM  افهام

İFTİRÂK, İFTİRÂQ افتراق

İHTİLÂFاختلاف 

İHTİYÂTاحتياط 

İHZÂRاحضار 

İKĀMET [K kalın] اقامت

ÎKĀN ايقان

İKTİSÂاكتساء 

İLÂالى 

İ‘LÂاعلا 

İ‘LÂMاعلام 

İ‘LÂN اعلان

İLMÜHABERعلم خبر ، علم وخبر 

ÎMÂN  ايمان

İM’ÂNامعان 

İMTİN‘امتناع 

İNÂDعناد 

İNKILÂBانقلاب 

İNŞÂALLÂHانشاءالله

İNTIB‘ انطباع

İNTIFÂ انطفاء

İNTİFÂانتفاء 

İNTİF‘انتفاع  

İSBÂT        اثبات

İSKĀT, ISKĀT [K’lar kalın] اسقاط

İSKÂTاسكات 

İSTİB’ÂDاستبعاد 

İSTİ‘BÂD استعباد

İSTİBDÂD استبداد

İSTİD’Âاستدعاء 

İSTİ‘DÂ استعدآء

İSTÎD‘  استيداع

İSTİDÂD استداد

İSTİ‘DÂDاستعداد 

İSTİHZÂR استحضار

İSTİZHÂR استظهار

İ‘TÂ اعطاء

İ’TİLÂFائتلاف 

İ‘TİRÂZ اعتراض

İ‘TİYÂD اعتياد

İ‘TİZÂRاعتذار 

İTMİ’NÂN اطمئنان

İZHÂR اظهار

J  ژ  

 

K  ك ، ق   

KĀBİL [K kalın] قابل

KABÎL قبيل

KABÎLE قبيله  

KĀBİLE [K kalın]قابله 

KABLELVUKŪ’, KABLE’L-VUKŪ’  قبل الوقوع  

KADI (KĀDÎ)قاضى 

KADÎR قدير

KĀDİR قادر

KAD(İ)R قدر

KĀFİLE قافله

KĀİM قائم

KÂİNÂT [K ince]كائنات 

KALAKقلق 

KALB [L ince] قلب

KAL’Aقلعه 

KĀLEقال 

KĀMÛSقاموس 

KĀNÛN [K kalın]قانون 

KÂNÛN [K ince] كانون

KAR'UL-AS  قرع العصى  

KAT‘ قطع

KĀTI‘ قاطع 

 قاطعه KĀTIA

KATÎ [T kalın]  قطى

KAV(İ)Mقوم 

KAVÎM قويم

KAY(I)D قيد

KAZAN (KAZGAN) قازان ( قازغان)

KES كس  

KEŞMEKEŞ, KEŞMÂKEŞكشمكش ، كشماكش

KEZ كز

KIBLENÜMÂ قبله نما

KIYMETDÂR قيمتدار

KİTÂBكتاب 

KUR'A قرعه

KURÂ  قرا

KURRÂ' قراء

KUR’ÂNقرآن 

KUSÛRقصور 

KÜF(Ü)V كفو

KÜLLİYYÂT كليات

KÜLLİYYE كليه

KÜLLİYYET كليت

KÜRD كرد

KÜRE [tek R ileكره [ 

KÜSÛR كسور

L   ل

LA‘NET لعنت

LATÂİF [L İNCE], LETÂİF لطائف

LATÎF(E) [T kalın] لطيف(ه)

LEM’A لمعه

LEMAÂT, LEMEÂT لمعات

LEVHلوح  

LEVNلون 

LİSÂNلسان 

LUGAT  لغت ، لغة

LUT(U)F [L ince, T kalın] لطف

M م

MA‘BEDمعبد 

MA‘BÛDمعبود 

MÂDEM (MÂDÂM) مادام

MA‘DÛDمعدود 

MA‘DÛM معدوم

MAĞŞÛŞ  مغشوش

MÂH, MEH ماه ، مه

MAHDÛDمحدود 

MÂHÎ [H kalın]ماحى 

MÂHÎ ماهى

MÂHİYYETماهيت 

MAHSÛR محصور

MAHVمحو 

MAHZÛN محزون

MAHZÛR محذور  

MAHZÛRمحظور    

MAÎŞET معيشت

MAİYYETمعيت 

MAKĀMمقام 

MAKİNE ماكينه

MA‘KŪL معقول

MA‘LÛMمعلوم  

MA‘NÂمعنى 

MA‘RİFET معرفت

MA’RÛZمعروض 

MARÎZ مريض

MASNÛ‘ مصنوع

MA‘SÛMمعصوم 

MASÛN مصون

MAZHAR مظهر

MA‘ZÛR معذور

MEB’ÛSمبعوث 

MECRÂ مجرا ، مجرى

MEFHÛMمفهوم  

MENBA‘منبع 

MERHEM مرهم

MESCİD مسجد

MES’ELE مسئله

MES’ÛDمسعود 

MEŞRÛ‘مشروع 

MET‘متاع  

MEVHÛM موهوم

MEVZÛ‘  موضوع

MEZC مزج

MEKTÛB مكتوب

ME’MÛR مأمور

MISR‘مصراع 

MISTAR, MİSTAR; MISTÂR, MİSTÂR  مسطر
   ، مسطار            

Mİ‘DE معده

MİHRĀK, MİHRĀQ محراق

MİHRÂK محراك

Mİ‘RÂCمعراج 

MUGĀLATA [L ince]  مغالطه

MUKĀBİL مقابل

MUSÎBETمصيبت 

MÛSÎKA موسيقه

MUVAFFAK  موفق

MUVAFFAKIYYET موفقيت

MÜBÂLAĞA, MÜBÂLAGA [L ince] مبالغه

MÜDDEÎ-İ UMÛMÎ, MÜDDEÎUMÛMÎ
    مدعئ عمومى           

MÜMKİNممكن 

MÜNÂCÂT مناجات

MÜNÂZARÂTمناظرات

MÜNDER(İ)Cمندرج  

MÜŞKİL مشكل

MÜSBET مثبت

MÜTÂLAA [L ince]   مطالعه

MÜTEADDİDمتعدد 

MÜTEHASSIS متخصص

MÜTEHASSİS متحسس

MÜTEVÂZI‘  متواضع

MÜTEVÂZÎ  متوازى

N  ن

NÂÇÎZ, NÂ-ÇÎZ ناچيز

NÂÇÎZÂNE ناچيزانه

NÂFİ‘نافع  

NÂFÎنافى 

NAĞMEنغمه  

NÂME  نامه

NASÎB نصيب

NASÎH نصيح

NÂSIH  ناصح

NÂSİH ناسخ

NECÂDنجاد 

NECÂT نجات

NEJÂD (NİJÂD)نژاد 

NES(İ)H نسخ

NEŞ(İ)R نشر

NEV(İ)‘نوع  

Nİ‘MET نعمت

NÜFÛSنفوس 

NÜFÛZ نفوذ

NÜMÂ نما

 O  او ، ع 

 

 Ö   اؤ ، ع

 

پ

PANTALON, PANTOLON

PERGÂR پرگار

PERÎŞÂNİYYET پريشانيت

R ر

RAB رب

RAHİM رحم

RAHÎM  رحيم

RÂHİM  راحم

RAİYYET رعيت

RAKĪB, RAQÎB  رقيب

RÂKİBراكب 

RA‘NÂ  رعنا

RE’Y رأى

RUHBÂN رهبان

RÜ’YÂ رؤيا

Sث ، س ، ص 

SAÂDETسعادت 

SÂAT ساعت ، ساعة

SABÂHADDÎN, SABÂHEDDÎN صباح الدين

SADÂ صدا

SÂDIR صادر

SAD(I)Rصدر 

SA‘DÎسعدى 

SAFÂ صفاء

SAFAHÂT صفحات

SAFVET صفوت

SAHÎFE صحيفه

SAÎD (SA‘ÎDسعيد

SAKĪL, SAQÎL ثقيل

SALÂHADDÎN, SALÂHEDDÎN  صلاح الدين  

SALTANATسلطنت 

SAMEDÂNÎصمدانى 

SAN’AT صنعت

SANÂYİ‘ صنايع

SÂNİ‘ صانع

SÂNÎثانى 

SAVÂBصواب 

SEBEB سبب

SEMÂسماء 

SEFÂHET سفاهت

SEM‘سماع  

SEMÂVÂT سموات ، سماوات

SEREYÂN سريان

SEVÂBثواب 

SEYÂHAT سياحت

SEY(E)RÂN سيران

SEYYİD سيد

SIFAT صفت ، صفة

SIFÂTصفات 

SINÂÎ صناعى

SİNEMA سينما

-SİPÂR سپار

SİPER سپر

SUÂLسؤآل 

SUKŪT, SÜKŪTسقوط 

SÛRE سوره

SÛRETصورت 

SÜKÛTسكوت 

SÜR’AT سرعت ، سرعة

Şش 

ŞÂH, ŞEH  شاه ، شه

ŞAHÂDET, ŞEHÂDET  شهادت

ŞAKĪ, ŞAQÎ شقى

ŞÂKÎ شاكى

ŞÂMİYYE شاميه

ŞEFKATشفقت 

ŞEHD شهد

ŞEKĀVETشقاوت 

ŞEMSİYYE شمسية

ŞENΑ شنيع

ŞERÂİT شرائط

ŞERÎAT شريعت ، شريعة

ŞEVKET شوكت

ŞEYH شيخ

ŞEY’شئ 

ŞİKEMPERVER شكمپرور

ŞU‘شعاع 

T ت ،  ط 

TAB‘طبع 

TÂB تاب

TABÎATطبيعت ، طبيعة  

TABÎÎطبيعى 

TABÎİYYÛN  طبيعيون

TA‘BÎR تعبير

TA‘DÂD  تعداد

TAHFÎF  تخفيف

TAHVÎF تخويف

TÂLÎتالى 

TÂLİ‘طالع 

TÂLİH طالح

TAMA‘, TAMAH طمع ، طمح

TÂMM, TÂMME  تام ، تامه

TÂNE (DÂNE) طانه (دانه)

TA‘RÎF تعريف

TĀRIK  طارق

TÂRİK  تارك

TARÎK [K kalın], TARÎQطريق 

TARÎKAT طريقت ، طريقة

TÂRÜMÂR, TÂR-MÂR تارومار ، تارمار

TASANNU‘ تصنع

TAVSÎFتوصيف 

TAVZÎF توظيف

TAVZÎHتوضيح 

TAZAMMUNتضمن 

TA‘ZÎBتعذيب 

TEÂMÜLتعامل 

TEBAİYYET  تبعيت

TE’DÎB تأديب

TEHZÎB تهذيب

TEKYEتكيه 

TELAKKĪ تلقي

TE’LÎFتأليف 

TELVÎHتلويح 

TEMÂYÜL تمايل

TEMCÎD تمجيد

TEMELLUK تملق

TEMELLÜK تملك

TE’MÎN تأمين

TENBÎH تنبيه

TERCÎH ترجيح

TESÂVÎR تصاوير

TE’SÎRتأثير 

TESBÎT  تثبيت

TEŞA’-UBتشعب 

TEŞRÎK تشريك

TEŞVÎKتشويق 

TEVCÎH توجيه

TEVHÎD توحيد

TE’YÎD تأييد

TEZELLÜLتذلل 

TEZELZÜLتزلزل 

TEZHÎBتذهيب 

TEB’ÎD تبعيد

TİNNÎNتنين 

TİNNÎNEYN تنينين

TÛBÂطوبا ، طوبى

TULÛ‘طلوع  

TURUK طرق

U   او ، ع

ULÜL’EMR, ULÜ’L-EMR اولوالامر

UNVAN عنوان

Ü  ا ، ئو

ÜMÎD, ÜMMÎD اميد

ÜSLÛB اسلوب

V    و

VA‘D, VAAD وعد

VAHÎM وخيم

VAÎD وعيد

VAK(I)F وقف

VÂKIFواقف 

VAKŪR وقور

VÂLÎوالى 

VASÎ وصى

VÂSİ‘واسع  

VAZ’İYYETوضعيت 

VEH(İ)Mوهم 

VELÎ, VELİYYولى 

VİTR وتر

VÜCÛDوجود 

Y  ي

YA‘KŪB يعقوب 

YALNIZيالنز 

YA‘NÎ يعنى

YANLIŞ يانلش

YARA, YÂRE  ياره

YEİS, YE’Sيأس 

YÜT(Ü)Mيتم 

Zذ ، ز ، ض ، ظ  

ZAAF, ZA‘F ضعف

ZÂD زاد

ZÂDE زاده

ZAFERظفر 

ZAHÎR ظهير

ZÂHİRظاهر 

ZAÎFضعيف 

ZAMÂN  زمان

ZARÂFETظرافت

ZARÎF(E)  ظريف(ه)

-ZEDE زده

ZEH(İ)R زهر

ZİYÂ ضياء

ZİY‘, ZIY‘ضياع  

ZÜRÂFA زرافه

ZURAFÂ, ZUREFÂظرفاء 

ZÜLFİKĀR ذوالفقار

 

NOT: Os. Risâleler, Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Y. Lûgat, Y. Asya Lügat, Lugat-i Nâcî, Hayât Büyük Türk Sözlüğü'nden faydalanılmıştır.    B. Tunç