Çarşamba, 04 Şubat 2009 
 
 
DOĞRU TÂRİHÇELER VE NÜSHA BİRLİĞİ ÜZERİNE


Üstâd Târihçelerinde öyle basit yerlerde yanlışlar yapılıyor ki, bunların, bugüne kadar devâm etmesini idrakte akıl zorlanıyor!.. 

Bu hâlin, en hafîfinden okkalı bir ayıp olduğunu kabûl edelim. Bu ayıbın; yazarı, yayıncısı, okuyucusu ile hepimize fazlasıyle yetecek cesâmette olduğunu da..

Zarardan dönmek aklın gereği ise, bu ayıptan kurtulmak için birşeyler yapmalı değil miyiz?..

Sehivler; belge eksikliğinden ziyâde, bilgi eksikliğinden kaynaklanıyor. Bir başka ifâde ile, eldeki bâzı belgelerin yanlış okunup, târihlerin yanlış çevrilmesinden kaynaklanıyor. Yapılacak iş, Üstâd Târihçelerine dercedilmiş belgelerin gözden geçirilerek doğru okunup târihlerinin doğru çevrilmesinden ibâret.. Fakîrin yaptığı da bu. Biraz, “su başında keklik avlamak”, ya da, “çayın taşıyle çayın kuşunu vurmak” gibi bir şey... [1]

Sözün kısası; Târihçelerin tashih mes’elesi, sehivlerin devâm ettirilmesine göre ( ! ) bin kerre dahâ kolay.. Herkes elindeki Târihçeler üzerinde bizzat tecrübe edebilir.. [2]

Külliyât’lardaki nüsha birliğine gelince… Aslâ imkânsız değil!.. Târihçelere göre biraz dahâ uzunca bir çalışma gerektiriyor, o kadar. Yâni; sehivleri ve nüsha farklılıklarını devâm ettirmek için gösterdiğimiz gayret ve ihtimâmın ( ! ) ondabirinden çok dahâ az  bir himmet yeterli olur sanırım..

Zor olan; zihinlerimizi kelepçeleyen statükoculuğu, kör taassubu, şartlanmışlıkları, Nevzat Tandoğan komplekslerini kırmak.. 

Şöyle bir yol izlenemez mi meselâ?:

1- Mevcud Osmanlıca nüshalar üzerinde karşılaştırmalı olarak tashih çalışmaları.

2- Tashihten geçirilen Osmanlıca nüshalar arasındaki farklılıkların dipnotlarla belirtildiği yeni bir Osmanlıca musahhah Külliyât nüshası.[3]

3- Yeniyazı Külliyâtlarda imlâ birliğini sağlamak için TDK imlâsı [4] yerine mezkûr Osmanlıca musahhah nüshanın imlâsını esas alan bir imlâ kılavuzu.

 

[1]:  “Mahrec” pâyesi tebliğ vesîkası:


alt

               
                                                                                                                                                                                                

Bâb-ı Fetvâ

DÂİRE-İ MEŞÎHAT-İ İSLÂMİYYE

Mektûbî Kalemi

aded

124

DÂRÜ’L-HİKMETİ' L-İSLÂMİYYE A’ZÂSINDAN FAZÎLETLÛ SAÎD EFENDİYE

FAZÎLETLÛ      EFENDİ

UHDE-İ FÂZILÂNELERİNE MAHREC PÂYESİ TEVCÎHİ LEDE’L-ARZ 18 ZİLKA’DE

1336 TÂRİHİNDE İRÂDE-İ SENİYYE-İ HAZRET-İ HİLÂFETPENÂHÎYE İKTİRÂN

EYLEDİĞİNİN BEYÂNI SİYÂKINDA TEZKERE-İ MUHIBBÎ TERKÎM KILINDI.

                                22 Zilka’de 1336 / 29 Ağustos 1334 [29 Ağustos 1918]
ŞEYHÜLİSLÂM nâmına 
   Fetvâ Emîni Ali Rızâ

 

[2]: http://www.risaletashih.com/index.php/tashih-cesitlemeleri/134-bediuzzaman-in-hayatindan-tesbitler

[3]: http://www.risaletashih.com/index.php/musahhah-metinler

[4]: http://www.risaletashih.com/index.php/tashih-cesitlemeleri/115-imla-cikmazindan-cikis

 

Bilâl TUNÇ
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. 

********************************************

 

" Nüsha Birliği Üzerine...


Muhterem Efendim, Sa;

Rabbim hidematinizda kolayliklar versin.

Bendeniz, 1995-2005 arasi Ist.da Sozler Yay.da tashihat vazifesi ile mesgul oldum. Gerek osmanlica, gerek latince butun Kulliyatın tashihinde istihdam oldunduk cok sukur.. orijinal nushalarla karsilastirmali okuyorduk.. İfade ettiginiz mevzunun ne derece derin bir mevzu oldugunu cok-cok iyi biliyorum.

Bu yazdiginiz hususlari okuyunca yine yuregim en derin noktasindan daglandi.. Ahhh dedim..

İhsan Kasım Abi ile, Necmeddin Şahiner Abi ile, Ismail Yazıcı Abi saatlerce bu konuyu dertlesmisiz.. Sungur abi basta olmak uzre, Fırıncı Abi, A.Vahid Mutkan Abi vb Abilerin oldugu konu ile ilgili nice istisarelerde hazır bulunmak nimetine nail olduk..

Envar nesriyat'in arsivinde kosturan Tevruz APT.deki Ekrem Abi ile gunlerce-gecelerce bu mevzuda calismisiz. Ama netice, nafile..

Hani tabu diyor ya ehl-i dunya.. ne yazik ki bizim de bazen tabulastirdigimiz gereksiz kuramlar var..

Bu tashihat meselesi de bunlardan biri..

Su an Turkiyede 11 yayınevi (Envar, Sozler, RNK, Yeni Asya, Söz, Nesil, Şahdamar, Mutlu, Tenvir, Med-Zehra, İhlas-Nur) olmak üzere Risale basiyorlar. Ve inanin hicbiri hicbirini tutmaz. Hicbiri..

Ucretsiz basip dagitan Mega ve Imak gibi matbaalar da var.. (Bastiklari yekun az degil, ucretsiz de olsa, Allah kabul etsin, ama asgari bir yayınevi kadar eser tab edip dagittilar. Allah razi olsun..)

Bu bizim kanayan yaramiz.. Ittıhad-ı Islam'dan bahsediyoruz. en basit meselemizde muttehid olamazken, nasil bir hayali ittihad-i Islam'dan bahs ediyorsak..

Daha hala, bile-bile Hz.Ustad'in dogum tarihini 1873 olarak veren yayinevleri var. Daha hala Barla'ya gelis yıllarını 1925-26 diye verenler var. N.Sahiner de, A.Badilli da bas-bas bagiriyorlar, belgelerle sabit Barla'ya gelis yılı 1927 diye.. [*]

Bu tarih meselesi ayrı konu.. ibareler daha bir muskil.. Bir Huve Nuktesi gibi meshur bir bahis bile, ciddi ibare ihtilaflari iceriyor. Hatta 1.Söz'ün girişi bile..

Cok sey yapilabilir.. Ama tamamen agir tenkitlere karsi sagir bir kulak ve yilmaz polattan bir azim ister.. Ve de ekip işi.. boyle bir ekipte çalişmayi cok isterdim.. Nasib..

Herneyse.. gayretinizi tebrik ediyorum, gundeme tasimis olmaniz bile buyuk bir merhale.. Keske o yaziniz muhatabini bulsa.. Ustadin varisleri hayatta iken bir cozum yolu bulunsa.. Yoksa sonra zor..

Cemaat yapısını bilen biri oldugunuzu dusunuyorum. Onun icin tepeden inme bir karar olmadıkca, alttan yukarıya baskılarin pek sonuc vermedigi bir yapı arz ediyoruz ne yazık ki..

Dua ve hurmetlerimle.."

Bir Kardeş [**], 5 Mart 2009 Perşenbe

 

[*]: Mufassal T. Hayât’ta Barla’ya nefyi 1926 Şubat sonları olarak verilmiş. / B.T.
[**]: Cevdet BAYBARA (mazlûmen şehid) / B.T.
Cagayan De Oro / Philippines