Münâzarât, 2007, Y. Asya

 

 

Münâzarâtın imlâsı 1991, 1999, 2007 baskılarının üçünde de hatâlı.

 

5/7 “Osmanlıca olarak” ibâresi lüzumsuz. O târihlerde bütün kitaplar Osmanlıca basılıyordu. Reçetetü’l-Avâm’ın Arapça basılmasına mukàbil, “Türkçe olarak” denilebilir.

 

5/19 tashihler (Y) // sehivler

 

7/15 Arapça // Arabça – Farsça

 

11/6 sekiz (Y) // dokuz - on / ilk târihçeler

 

11/7 Mehmet (Y) // Muhammed

 

12/sn 1907 yılının başlarında (Y) // 1907 yılının sonlarında / Tâhir Paşa’nın mektûbu

 

17/12, 14 Kosturma (Y) // Kostroma

 

17/16 Kasım 1918 (Y); 420. sayfada 8 Temmuz (Y) // Üstâd’ın dönüşünü haber yapan Tanin Gazetesinin târihi: 16 Ramazan 1336 - 25 Haziran 1334 (1918)

 

19/16 25 Kasım 1922 (Y); 422. sayfada 19 Kasım (Y) // Bedîüzzamân’ın TBMMde karşılanması: 9 T.Sâni (Kasım) 1338 (1922)

 

20/11 – Zeyil // - Zeyl

 

21/1 1923 … Mayıs ayı başlarında Van’a gitti (Y) // 1923 … Nîsan sonu Mayıs başlarında Van’a gitmek niyetiyle Ankara’dan ayrılmış olabilir. Ama Gebze üzerinden İstanbul’a geçti. Zeylü’l-Hubâb, Zühre, Zührenin Zeyli, Şu‘le gibi bâzı eserlerini bastırdı.. 1924 Temmuz sonlarına doğru İstanbul’dan ayrıldı. 6 Eylül 1924’de Van’a geldi.

 

21/14 1925 (Y) // 1926

 

21/20 1926 (Y) // 1927

 

29/5 sevâb ثواب (Y) // savâb صواب

 

35/2 intizâmı onda (Y) // intizâm[ı] onda1329 İlk baskı

 

37/4 atlamakla // atlamak[la] / 1329 

 

38/11 sarfünahv (Y) // sarf-nahv

 

39/3 tekrarları (Y) // tekerrürleri / 1329

 

41/6 götürdüler // getirdiler

 

41/7 vd. Başit (Y) // BâşedBâşid, Bâşîd

 

42/2 şe’nidir // şânıdır / 1329

 

42/9 istimâı .., semâı (Y) // istimâ' .., semâ/ 1329
43/2 
 /   والصّلاةعلى سيّدالعالم  
/ 1329

 

51/9 Cebriye (Y) // Cebrî / 1329

 

59/6 mültehap (Y) // mültehebmültehi/ 1329

 

61/9 afyonuna // afyonunu / 1329

 

62/3 zaaf-ı diyânet // za’f-ı diyânet

 

67/7 cehâletperver husûmetefzâ // cehâletperverhusûmet-efzâ

 

67/7 dağ ve derelerinizdeki (Y) // dağ ve derin derelerinizdeki

 

68/Lç. keyşer: kıraç (?) // keyşer: sarp, yalçın (?)

 

70/4 tembel (Y) // tenbel

 

70/6 Ona çabuk gelmek ..(?) // “Onun çabuk gelmesini ..” anlamında, bir asır öncesinin mahallî şîvesi ile; “Ânı çabuk gelmek ..” / 1329

 

71/ meşîete // meşiyyete / 1329

 

72/3 ötekisi // öteki / 1329

 

72/12 rey-i (Y) / re’y-i

 

74/7 Cebriye (Y) // Cebrî / 1329

 

78/7 kasî / kāsî / 1329

 

81/7 öldürmemize // öldürülmemize” anlamında /o zamânın mahallî söyleyişi ile

 

82/2 küçük istibdâdların (Y) // küçük küçük istibdâdların / 1329

 

85/12 zîrdostânının (Y) // zîrdestânının / 1329

88/11 Demek istibdâd / demek şu istibdâd / 1329

 

90/5 zeynâb … Yezit / zayn-âb Yezîd

 

107/10 reis (Y) // Pâdişah / Os.mek.(teks.) ve 1329

 

107/12 zabitlere (Y) // polislere /a.g.e.ler

 

107/13 1329 nüshası ile önemli farklılıklar var..

 

109/2 ki, // a.g.e.ler

 

109/5 bâhusus (Y) // lâsiyyemâ / a.g.e.ler

 

111/9 mütemadiyen güm güm eder (Y) // sermeden zırm zırm eder / a.g.e.ler

 

111/hş. // zırm zırm Kürdçe’dir, Türkçe’si güm güm!. / teksir

 

112/3 şiddetli ses (Y) // zirmin (şiddetli ses) / teks.

 

112/4 sadef, mağara, kehf-misâl // (+)sadef kehf(mağara)-misâl / teks.

 

112/8 güm güm (Y) // zırme zırm (güm güm) / teks..

 

113/1 tambur ve kanun (Y) // tanbur ve knun / 1991;tanbûr ve knû/ Lüg. Os. Yazılış

 

113/7 karasinekler (Y) // pîş-i reşk (siyâhsinekler) / teks., meş-i reşk / İç.Reçeteler

 

113/8 vızvızlarını (Y) // vızvızalarını (civcivelerini) / teks.

 

115/5 şe’nindendir // şânındandır / teks.

 

118/1 ma’nâsında (Y) // ma’nâsıyle / teks

 

118/9 hayırhahımız (Y) // bizim hayırhâhımız

 

119/4 ekşidir // terşdir

 

121/8 müştebih // müştebih (karışık) / teks.

 

124/7 masume // ma’sûm

 

126/4 neticesi (Y) // meslekleri / teks.

 

134/8 şe’ni // şânı / teks.

 

134/9 gayriye // gayrine

 

139 doğmuş // berâber doğmuş

 

140/2 tahammülsüz (Y) // tahammülsûz / teks.

 

140/3 müşaşaa // müşa’şa’ / teks.

 

141/2 küffü (Y) // küfvü / 1991

 

141/4 oturmuş (Y) // oturuyor / teks.

 

141/5 terbiyesiyle ve (?) // (+) / teks. 

 

143/3 belki, böyle diyenler öyledirler (?) // (+)/ teks.

 

145/7 şe’ni // şânı / teks.

 

148/3 ma’nevîlerinin // ma’neviyyelerinin / teks.

 

151/3 “Yine esir, Ekrâd-ı milliyet hürriyetin pederidir.” (Y) // /teks.

 

151/8 acilen // ācilen / 1991

 

151/8 acilen // âcilen / 1991, 1999

 

154/1 “fakat Çin ifrât edip komünist oldu” // 1329’da yok

 

159/6 olunuz (?) // (+)olsunlar / teksir

 

160/3 O millet-i kutsiye sağ olsun.(?) // (+) / teks.

 

160/4 (+)“fe küllü âtin karîb” // (?) - / teks.

 

164/11 milletin (Y) // memleketin / 1329

 

171/6 ayinleri (Y) // âyineleri / 1329 ve teks

 

176/12 şe’n // şân / teks.

 

176/12 sünbüllendirerek // (+)sünbüllettirerek / teks.

 

178/10 Görünmüyor mu ki // (+)Görülmüyor ki / teks.

 

180/9 salhane // selhhâne

 

181/2 kanâati (Y) // kanâat

 

188/4 bait (Y) // baîd

 

200/5 Feda (Y) // Fenâ

 

200/7 denildikçe // (+)denildikde / teks.

 

201/6 Otuz Bir Mart // Mart

 

203/3 zaman (Y) // vakit / teks.

 

203/hş.Âlihimmet (Y) // Âlîhimmet

 

204/dn musiki (Y) // mûsîka (muzıka, mızıka) / Arabî ibâre

 

206/6 çıplaklarını (Y) // çıplakların

 

208/10 fevc fevç (Y) // efvâcan efvâcâ / teks.

 

209/5 tatmış (Y) // tanımış / teks.

 

211/3 mevadd-ı (Y) // mevaddı / teks

 

213/10 Tâhirler (?) // (+) /1329 ve teks.

 

214/11 ve Horhor toprağının kapıcısı olan kalenin başına(?) // (+)kapısının başına / 1329 ve teks.

 

215/8 ayrılmış (?) // aylarılışmış, ilerileşmiş (?)(*) / 1329 ve teks.

 

216/1 ben biliyorum (Y) // benim vukûfum var / teks.

 

216/3 muhâtaplarım (Y) // muhâtab / teks.

 

216/5 başında durmuşum (Y) // tepesinde durup / teks.

 

216/7 câmie (Y) // câmiaya / teks.

 

216/8 Cebriye // Cebrî / 1329

 

216/9 iki hayâtın ruhu hükmünde olan İslâmiyeti bırakan iki ayaklı mezâr-ı müteharrik bedbahtlar, gelen neslin (?) // (+)iki ayaklı mezâr-ı müteharrik bedbaht, mesîl-i neslin / teks.

 

217/5 Ey Türkler, Kürdler (Y) // Ey Türkler, Kürdler ve Nurcular / teks.

 

218/4 tarafında (?) // (+)safında / teks.

 

218/5 sağdaki ecdadlarınızı (?) // (+)sağdakileri / teks.

 

218/10 Ne kadar hakîkatsiz ve karıştırıcı ve müşâğebeli (?) // (+)Ne müşâğebeli / teks.

 

219/1 göçerler (Y) // Kürdler / a.g.e.

 

219/5 Bu // Şu / teks.

 
229/8 
Hîn (?) // (+)Hînâ / teks.

 

230/5 galî (Y) // gālî / teks.

 

240/9 bir menfaat (Y) // beş kuruş gibi bir menfaat / teks.

 

240/hş , aklı Kur’ân ve îman ’dır.(Y) // , aklı Osmâniye, cismi sizde Kürdlüktür. / 1329; , aklı sizde Türklük ve Kürdlüktür/ teksir

 

241/4 için kendini fedâ eden kimseler, eğer uyansalar, hazînelere değer olan İslâmiyet milliyetine, yâni üçyüz milyon islâm’ın (?) // (+)eden acabâ uyansa, hazînelere değer olan milliyetine, yâni üçyüz milyonun

 

241/11 satar (Y) // verir / teks.

 

242/1 bir kısım içtimâî (?) // / teks.

 

242/3 gitmiş (Y) // ilticâ etmiş / teks.

 

242/5 çok (Y) // / teks.

 

242/9 "Ben ölürsem devletim, milletim ve ahbaplarım sağdırlar" gibi kelime-i beyzâ ve haslet-i hamrâyı gayr-ı müslimler çalmışlar? Çünkü onların bir fedâisi der: "Ben ölürsem milletim sağ olsun; içinde bir hayât-ı mâneviyem vardır."(?) //(+)"Ben ölürsem milletim sağdır" gibi kelime-i beyzâ ve haslet-i hamrâyı çalmışlar? Onların bir fedâîsi der: "Ben ölürsem milletim sağ olsun; içinde bir hayât-ı mâneviyye-i ebediyyem vardır."

 

243/1 hayât-ımâneviyyem // hayât-ı ma’neviyye-i ebediyyem / 1329 s.131

 

243/8 hamka // humakā

 

246/3 mesâi-yi şer’iye // mesâî-i şer’î

 

250/9 tevekkül // tevâkül / 1329

tevâkül: birbirini vekil etme

 

251/6 Gevedan // Kûdan / teks.

 

255/4 fenâlığı fenâ (Y) // Pisliği pis / teks.

 

256/1 bozulmamış olduğundan, İslâmiyyet’in kudsî milliyetine (?) // (+)bozulmamıştır, milliyete / teks.

 

261/7 ettireyim (Y) // ettireceğim / teks.

 

269/4 merhamet (Y) // rahmet / teks.

 

271/7 elektriği // (+)elektriki

 

273/hş tekke (Y) // tekye / a.g.e.

 

276/9 tekke // tekye

 

286/6 rey-i ekseriyetin // re’y-i ekseriyetin

 

289/3 mevrus ayna (?) // mevrûs-i âyine (?): âyineden tevârüs edenler (?)

 

289/Lç. mevrus: mal, mülk, servet (anlam Y)

 

290/7 Adem (Y) // Âdem

 

302/5 Bitlis’te (Y) // Kürdistân’ın merkezi hükmünde olan Bitlis’te / teks.

 

305/2 tufeylâne // tıflâne /1329:149

 

311/7 tekke // tekye

 

315/2 vd. şe’n // şân / teks.

 

319 /1 ehl-i hükûmet // ehl-i hüküm

 

319/4 eski // -

 

319/hş Ey kendinizi (Y) // Ey kendini  1329

 

320/6 Ademin kabahatine vücut vermek (Y) // Ademin kabâhatini vücuda vermek / İctimâî Reçeteler-2; (kabâhati vücûda /1329: Üstâd’ın kendine has mahallî Türkçesi ile ; “kabâhatini vücûda” anlamında.)

 

325/Lçtahvif: hafifletme, yükünü azaltma (Y) // tahvif: korkutma, ürkütme, tehdid

 

328/1 maârifi (Y) // maârifî / 1329 ve teks.

 

330/1 medenî-ibittab’ // (+)medeniy-yi bittab’ / teks.

 

330/7 âlihimmet (Y) // âlîhimmet / teks.

 

335/3 sandık içindeki (Y) // sandıktaki / teks.

 

335 SAîD NURSî, Bedîüzzamân // SAîD el-Kürdî en-NURSî / teks.

 

342/9 fa’l-i hayr (Y) // fâl-i hayr

 

347/11 Bahîd (Y) // Bahît

 

348 hâmilün(Y) // hâmiletün

 

350-51 İkinci Harb-i Umûmî(?) // (+)İki Harb-i Umûmî / Bk. H.Şâmiye

 

373/1 Genel İndeksi (Y) // Genel İndeks

 

408 öğrenim hayâtına başladı   1886 // 1887

409          “             devâm         1887 // 1888

 

409           “           devâm         1888 // 1889

 

409           “           devâm         1889 // 1890

 

410           “           Bâyezid       1890 // 1891

 

410 icâzet aldı 1891 // icâzet aldı 1892

 

411   Van’a gitti 1897 // Van’a gitti 1898

 

411 Van Vâlisi Hasan Paşa (?) // (+)Hasan Paşa /24.01.2008 Y.Asya (M.S.Mardin’in yazısı)

 

414 1907 Bedîüzzamân İstanbul’a gitti. … görüş ve davranışları .. II. Abdülhamîd’i râhatsız etti. (Y) // Bedîüzzamân İstanbul’a 1907 sonlarında gitti.

 

414 Şeyh Bahîd // Şeyh Bahît

 

415 II. Meşrûtiyetin îlânıyle // II. Meşrûtiyetin îlânına yakın

 

415 D.H. Örfî eserini telif etti // D.H. Örfî eserini neşr etti (1909)

 

416 H.Şâmiye, Münâzarât, Muhâkemât, D. Ye’s eserlerini yazdı // H.Şâmiye (D. Ye’s), Münâzarât, Muhâkemât eserlerini bastırdı (1911)

http://risaletashih.com/index.php/en/tashih-cesitlemeleri/342-hutbe-i-samiyye-sorulari

 

417 Batum, Tiflis yoluyla Van’a gitti. (1912)

Genel kabûl Bedîüzzamân’ın Tiflis’e gidişinin 1910 yılında olduğu şeklinde.. 1912’de tekrar gitmişse belgelendirilmesi..

 

419 Kosturma’ya (Kostroma) götürüldü..// (Van, Culfa, Tiflis, Moskova, Kologrif, Poshekonye ve) Kostroma’ya götürüldü.

 

420 Esir kampından firâr etti (1917) // Esir kampından firâr etti (1918)

 

420 Varşova, Berlin, Viyana // Petersburg, Varşova, Viyana, Sofya

 

420 (8 Temmuz) (Y); 17.sayfada, (Kasım1918) (Y) // 25 Haziran (1918) /Tanin Gazetesi

 

422 (19 Kasım) (Y); 19. sayfada (25 Kasım) (Y) // (9 Kasım) /TBMM Zabıt Cerîdesi

 

423 (1 Şubat) (1923) // (19 Ocak) (1923) / Aslında münâkaşa sebebi olan Mektûb’un M. Kemâl ve arkadaşlarına yazılması 23 Kasım 1922. Münâkaşa da 25 Kasım 1922 akşam namazına doğru..

 

423 Ankara’dan ayrılarak Van’a gitti (1923) // Ankara’dan ayrılarak Gebze üzerinden İstanbul’a gitti. Zeylü’l-Hubâb, Zühre, Zührenin Zeyli, Şu‘le gibi bâzı eserlerini bastırdı.. 1924 Temmuz sonlarına doğru İstanbul’dan ayrıldı. 6 Eylül 1924’de Van’a geldi.

 

424 1925, 1926 // 1926, 1927

 

 

(*): “yaşlanmış” anlamında olabilir (B.T.)

 

(Y): yanlış          (?): tetkîki / îzâhı           (+): tercih

 

B. Tunç

 

 

 

 

MÜNÂZARÂT (Y. Asya,1999)
 
6/2 Arapça (Y) // Arapça-Farsça / 9,70
9/5 aff (Y) // afv
9/7 Kürt (Y) // Kürd
9/8 Arap (Y) // Arab
9/9 pantolon (?) // (+)pantalon
9/13 Sadi (Y) // Sadî
11/24 Ekrat (Y)//Ekrâd / 1991
13/15 Onlara (Y) // Onlar
13/17 mebusan // mebûsân
15/8 rey // rey
15/9 ma(Y) // mâ
15/14 tevhid (Y) //tevlîd / 1991 ve Os. Mek.(teks.
16/8 müstait // müstaid / 1991
16/10 kılıç // kılınç / 1991
16/13 azat (Y) // âzâd
17/21 afyonuna (Y) // afyonunu
17/dn (hadis meâli, metinle uyuşmuyor) (?)
18/dn,2 gördüm (Y) // gördün / 1991
21/5 mukayyet // mukayyed / 1991
23/17 taahhüdü (Y) // taaddüdü
23/28 ayna (Y) // âyîne
28/25 reis (?) // pâdişâh / Os.mek.(teks.) ve 1329 nüshası
28/26 zabitlere (?) // polislere / a.g.e.ler
29/24 mütemadiyen güm güm eder(?) // sermeden zırm zırm eder / a.g.e.ler
29/28 sadef, mağara, kehf (?) // sadef kehf(mağâra)/Os.Mek.(teks.); sadef, mağara, kehf/1329 nüshası
29/31 güm güm // zırma zırm / 1329 nüs.
30/1 tambur ve kanun (Y) // tanbur ve kānun/1991; tanbûr ve kānûn
30/5 karasinekler // pîş-i reşk / 1329;meş-i reşk / İç.Reçeteler
30/6 vızvız // vızvıza / 1329
31/15 ekşi // terş / 1329
31/17 söylemediğim (Y) // söylediğim
33/12 neticesi (?) // meslekleri / a.g.e.
37/2 müşaşaa (Y) // müşa’şa’ / 1329
37/9 küffü (Y) // küfvü / 1991
37/11 terbiyesiyle (?) // -- / 1329
39/25 “Ekrâd-ı milliyet hürriyetin pederidir.Yine esir,” // -- / 1329
39/28 acilen // cilen / 1991
40/9 ziya-i hürriyet // ziyâ-yi hürriyet / 1329
47/7 istifra / /istifrâğ / 1329
48/21 (H.Şerîfin Arabî ibâresinde karışıklık var)
49/3 bait (Y) // baîd
52/3 Feda (Y) // Fenâ
53/17 çıplaklarını (Y) // çıplakların
53/hş. Âlihimmet // Âlîhimmet
53/dn musikî (Y) // mûsîka (muzıka, mızıka) / Arabî ibâre
54/9 fevç fevç (?) // “efvâcan efvâcan” veyâ “efvâcan efvâcâ” / a.g.e.
56/3 ayrılmış (?) / /i lerileşmiş (?) / a.g.e.(:yaşlanmış,eskimiş)
57/1 göçerler (?) // Kürdler / a.g.e.
65/24 Gevedan (?) // Kûdân / a.g.e.
72/hş tekke // tekye / a.g.e.
75/2 inşikak-ı â(Y) // inşikāk-ı a
76/24 Adem (Y) // Âdem
79/19 Bitlis’te (?) // Kürdistân’ın merkezi hükmünde olan Bitlis’te / 1329 nüshası
83/24 kabahatine vücut (Y) // kabâhatini vücûda / İctimâî Reçeteler-2
83/hş Ey kendinizi (Y) // Ey kendini / 1329 nüshası
88/10 bin (Y) // bir
91/7 Bahid (Y) // Bâhid / Os. Emirdağ L.II,149
91/12 hâmilün (Y) // hâmiletün
97 ağleb (mükerrer!)
98 âmâl (eksik): emeller
117/ (“nâsih” ile “nâsıh”ın anlamları karışmış) nâsih(“sin” ile): hükümsüz kılan
122/ .. -i felâsife (Y) // .. – mütesâfile/10
123/ tahvîf(eksik): korku veren
 
 
(Y): yanlış                (?): tetkîki / îzâhı
B.Tunç

 

MÜNÂZARÂT (Y.Asya, 1991)
 
7/1Arapça(Y)//Arapça-Farsça/14, 111
13/6aff(Y)//afv
17/5katiyen//kat’iyen
17/11tâb(Y)//tab’
20/1mebusân//meb’ûsân
22/9rey//re’y
22/11mâhi(Y)//mâhî
22/17Cebriye(?)//Cebrî/H.1329(M.1911) nüshası
28/4Küdân//Kûdân/1329 nüshası
28/5Mâmehurân//Mâmehûrân/1329 nüshası
29/18keyşer(anlamı ?): sarp, yalçın..?/B.T.
31/18nevi//nevi’, nev’
31/18sanat//san’at
32/7firâk(Y)//fırak
37/12ayna(Y)//âyîne
37/12zayıf (Y)//zaîf
41/1ilcâ-i zarûret//ilcâ-yi zarûret/1329 nüshası
41/25kàbil (Y)//kabîl
43/10belağbaşı(?)//bulagbaşı/Mün.1999,28 ; bulakbaşı/Os.-Türkçe L.(Os. yazılış)
46/8 Mütemâdiyen güm güm//Sermeden zırm zırm/1329 nüshası
46/12sadef, mağara, kehf(?)//sadef kehf (mağara)/Os. teks. Mek.; sadef, mağara, kehf/1329 nüshası
46/16güm güm//zırm zırm/1329 nüshası
70/11katîü’l-metin(Y)//kat’ıyyü’l-metin
70/12katîü’d-delâlet(Y)//kat’ıyyü’d-delâlet
77/15bâid(Y)//baîd
86/5fevc fevc(?)//efvâcan efvâcan veyâ efvâcan efvâcâ/a.g.e.
113/19ittihat//ittihâd
113/21şuâ-ı elektriği//şuâ-ı elektriki
133/hşEy kendinizi(Y)//Ey kendini/1329 baskısı
137/5medenî-i bittâb(Y)//medenî-i bittab’, medeniyy-i bittab’
137/10 âlihimmet(Y)//âlîhimmet
147, 148İkinci Harb-i Umûmî (???)//İki Harb-i Umûmî/H.Ş.’nin Mukaddimesi ve Birinci Kelimenin hâşiyesi. Ayrıca bknz ,Emirdağ L.1998:319,333
 
(Y): yanlış                  (?): tetkîki / îzâhı
B.Tunç