MEKTÛBÂT(2004 , Y. Asya) tashih / tavzih çalışması: B.Tunç
 


 
9/11 tecdit (Y) // tecdid, tecdîd (تجديد) / Lug.
9/37 tevhit (Y) // tevhid, tevhîd (1)
10(2) Türkçe’nin imlâ kuralları (Y) // (Kullanılan imlâ, Risâle-i Nûr Türkçesinin imlâsı değil! Belki ‘TDK’ imlâ kuralları olabilir.) (2)
10(5) Metinlerin Türkçe okunuşları(Y) // (Âyet-Hadîs metinleri Türkçe okunabilir mi? Belki, -zarûrete binâen- ‘yeniyazı ile okunuşları’ olabilir)
 
10(5) Arap alfabesi (?) // (Seksen yıllık Latin harfleri ‘Türkçe’ oluyor da, bin küsûr yıllık yazımız ötekileştiriliyor gibi.. Kur’ân alfabesiveyâ Kur’ân yazısı’, denilemez mi?)
 
11/19 1907 yılının başlarında (Y) // 1907 yılı sonlarında / 2004-86 Köprü
 
11/28 önerdiği (?) // (Bedîüzzamân önermez; talep, tavsiye, teklif eder!)
 
12/7 Kasım 1918 (Y) // 18 Hazîrân 1918 / Vatana avdet Belgesi ve haberi yayınlayan 16 Ramazan 336, 25 Haz. 1334-1918 târihli Tanin gazetesi (BTBSN,2006, N. Şahiner)
 
12/27 25 Kasım 1922 (Y) // 9 T.sânî 1338 (9 Kasım 1922) / TBMM Zabıt Cerîdesi (BTBSN,2006, N. Şahiner)

12/47 1925 (Y) // 1926 (3)   12/49 1926 (Y) // 1927 (4)  
 
15 *… Türkçe olarak te’lîf edilmiştir. // Külliyâtın büyük ekseriyeti Türkçe te’lif edilmiş. Ma‘lûmu i‘lâma ne hâcet? İstisnâları belirtmek yeterli olmaz mı?
15/17 delillerdir (Y) // değillerdir
 
26/dn-1 .. unuttular (Y) // .. unutanlar
 
29/20 âmâl (Y) (“ameller” böyle yazılırsa, “emel”in cem’i olan “ âmâl آمال” nasıl yazılacak?) // amâlاعمال 
 
30/20 hususuyla (Y) // husûsiyle (husûsu ile)
 
31/4 seyyarelere (Y) // seyyârelerle / diğer nüshalar
 
33/sn sâni (Y) (“ikinci” ma‘nâsına gelen “sânî ثانى”  nasıl yazılacak? Meselâ; Ömer-i Sânî ) // sâniصانع
 
34/Lç. Yay (Lç.de yok): dokuma tezgâhının bir elemanı (?)
 
37/22 Name-i nurîni Hikmet (?) // Nâme-i nûrîn-i Hikmet (?) / Os. Sözl.; Nâme-i (nûrîn) Hikmet / Os. Mek.
 
43,44,45,46MEKTUP ALTINCI SÖZ (Y) // MEKTÛBÂT ALTINCI MEKTÛB
 
44/18 zidergâh et (Y) // zidergâhet / Mek.1977; (زدركاهت) / Lem’alar 1999:293
 
49/21 merhamet-i pederin (Y) // merhameti, pederin / Mek.977;مرحمتى  پدرڭ/ Os. matbû’ Mek.
 
50/2 def (Y) (bir çalgı âleti olan “def د ف ” nasıl yazılacak?) // def’دفع

51/5 talikan (Y) // talîkan / Lug.

58/1 birbirsiz (Y) // biribirisiz / Os. Mek.
 
63/24 sümbül (Y) //nbül / Mek.977; Mek.999; Lüg.
 
65/13 ,78/3 fayda (Y) // fâide / Mek. 977; Mek.999
 
72/9 Nemrut, Firavun (Y) // Nemrud, Firav(u)n / Mek. 977;  Lug.
 
78/4 zayıf (Y) // zaîf / Mek. 977
 
78/10 aff( Y) // afv / Mek. 977
 
81/23 misküamber (Y) // misküanber, misk ü anber / Os. Mek
 
105/14 zehr-i katil (Y) // zehr-i ktil / Os. Teksir ve matbû’ Mektûbât’lar

114/8 tarik-ı dünya (Y) // târik-i dünyâ / 113:14
 
121/19 af (Y) // afv
 
121 (Kanâatimce ilk beyit Ziyâ Paşa’nın, ikincisi T. Fikret’in olacak. İktibâs edilen ibârelerin kimlere âid olduğu dipnot olarak belirtilse dahâ iyi olmaz mı?)
 
124/6 nafi (Y) (“nefyeden” anlamındaki “nâfî نافى  ” ile karışmaz mı?) // nâfi’نافع 
134/3 Mesele (Y) // Mesele مسئله

148/3 فَعّلٌ (Y) // فَعَّالٌ
 
167/3 bala (Y) // bâlâ / Lç.
 
167/18 Huzeyme (?) // Huzeyfe / Os. Zülfkàr
 
177/9 hall حلّ (Y) // halخلع/ Os. Mek.177/22 âlişan (Y) // âlîşân  عالىشان
 
187/Lç. Batha: (Lç’ye konulmalı)
 
189/2 Müsned, Hâkim (Y) // Müsned-i Hâkim / Mek.977; Os. Zül.
 
202/14 hoca-i kâinât (Y) // Hâce-i Kâinât خواجهء كائنات  / Os. Zül.
 
203/21 hâdis (Y) // hadîs
 
234/11Bismillâh(Y) //بسم الله” (Kur’ân hattı ile olacak) // Mek.977
 
234/25 asa (Y) // asâ عصاء
 
249/7 mülâtefe // (+) mülâtafe ملاطفه
 
251/sn kaht ve galâ // (+) kaht u galâ / Os. Mek.
 
252/14 Amir (Y) // Âmir عامر
 
256/20 Şat İbni Mesut (Y) // Şât İbn-i Mes’ûd / Os. Mek.
 
260/21, 272/23 Sevr // (+) Hirâ / Başka nüshalar / http://www.arastiralim.com/hira-magarasi-mi-sevr-magarasi-mi.html
 
261/21 ibni Ekvâ // ibn-i Ekva’, ibn-i Ekvâ’ / Os. nüshalar
 
261/24 birini // birisini / Mek.977; Os. Mek.
 
267/20 cansız, cenâzeler (Y) // cansız cenâzeler / Os. nüshalar
 
272/1 amca // (+)amûca, amûce  عموجه
 

280/14 yüz on (Y) // yüzondört / Os. Zül., Os. Mek., 335:Hâşiye
 
286/dn.4 (Meâlin sonu eksik!)
 
287/dn.1 âyet:1 (Y) // âyet:2 / Os. Kitâb-ı Mukaddes, 1885 yılı İstanbul baskısı
 
290/10 On İkinci Bâb (Y) //Onaltıncı Bâb / Os. Kitâb-ı Mukaddes,1885 ve başka Yuhanna İncili nüshaları

Os.Zülfikàr̀ın 10. sayfasından: “Mu’cizât-ı Ahmediyye’nin(a.s.m) âhirinde demiş: ‘Hadîslerin ve râvîlerin beyânında hatâm varsa tashîhini ricâ ediyorum’ diye i’lân ettiğim hâlde, müstensihlerin sehivleri müstesnâ olarak şimdiye kadar yalnız (‘16’ – ‘61’)[*] bu iki rakamda elif sehven takdîm edilüb, (onaltı), (altmışbir)e çevrildiğini bir Amerikalı misyoner İncîl-i Yuhanna’da göstermiş.”

[*]: Yuhanna İncili’nde, “Mu’cizât-ı Ahmediyye’deki mevzû’ ile ilgili” 61 numaralı bir âyet yok. Bu, olsa olsa; yukarıda işâret edilen 16’nın sehven 12’ye çevrilmesi mes’elesi olabilir. Kanâatimce; Risâlelerin te’lîfi esnâsında zaman darlığından sayılar kâtiplerce yazı ile değil de rakamla yazılmış. Tesvid / tebyiz / istinsah safhalarının birinde bir dil veyâ kalem sürçmesi sonucu rakamlarda bir sehiv olmuş. Geri kontrol yapılmadığı için hatâ yazıya da geçmiş. Ma’lûm olduğu üzere, Arapça sayılarda 2 ile 3; 2 ile 6; ve 7 ile 8 rakamları arasında sık sık böyle iltibaslar olabiliyor. (B.T.)

 
292/Hâşiyeisfedûn(Y) //isfedûsveyâisfedos/ Os. Mek.
 
306/9 Miraç(Y) // Mi’râc
 
313/7 zerâfet // (+) zarâfet / Mek.977
 
322/21 bilayan (Y) // bil’ayân, bi’l-ayân / Lug.
 
330/2 seda (Y) // sadâ
 
330/22 müşkülât // (+) müşkilât
 
335/7 “sadakte ve bilhakkı natakte” (Kur’ân Hattı ile yazıldıktan sonra yeniyazı ile tekrârı gereksiz olmuş)
 
336/9 hal (Y) (453. sayfadaki “hâlحال” de, “hal” şeklinde yazılmış!) // hallحلّ
 
338/24  Ceziretülarap (Y) // Cezîretül’arâb, Cezîretü’l-arâb
 
343/27 Bayezit-i Bista(Y) // Bâyezîd-i Bistâ/ Lug.
 
349/5 ifhaافحام (Y) // ifhâmافهام
 
351/13 dava-i (Y) // davâ-yi
 
357/9 otuz(Y) // Otuzüç / Os. Mek., Os. Zülfikàr
 
359/1Sâni (Y) // Sâniصانع
 
360/16 ala (Y) // a’lâ
 
361/5 Kab-ı (Y) // Kb-ı
 
368/24 lisân-ı hâl ile ve ittifâk ile de (Y) // lisân-ı hâl ve ittifâk ile / Mek.977, Os. Mek.
 
369/21 Ashap (Y) // Ashâb
 
375/9 şekavet (Y) // şekvet شقاوت
 
382/19 sayfaları (Y) // sahîfeleri/ 386:21
 
383/14 .. vaadine .. vaadinde // (+) .. va’dine .. va’dinde
 
384/6 hulfülvaat // (+) hulfü’lvaad, hulfü’lva’d, hulfü’l-va’d
 
385/21 daimî (Y) // dâimî
 
385/22 zulümata (Y)//  zulümâta
 
387/7 bilicma (Y) // bil’icmâ’, bi’l-icmâ’
 
387/17 şamil (Y) // şâmil
 
387/17 mizan (Y) // mîzân

397/Lç. nokta-i mihràkıyye (نقطهء محراقيه): hareket noktası (Y), odak noktası // yakıcı nokta, odak
 
399/16 bilumum (Y) // bil’umûm, bi’l-umûm
 
400/11 bilıtlak (Y) // bil’ıtlâk, bi’l-ıtlâk
 
404/6mbül (Y) //nbül / Lug.
 
404/9 intifâ // intıfâ / Os. Mek.
 
404/Lç. İntifâ (imlâlar ve anlamlar karışmış!) (Y) // intifâ انتفاء: yok olma; intıfâ انطفاء: sönme
 
407/18 şaşaapaş (Y) // şaşaapâş
 
410/15 kazanın(Y) //kazânın, kazâ’nın
 
431/10 mastar // (+) masdar
 
444/6 kat-ı mükâleme (Y) // kat-ı mükâleme
 
453/2 Hal (Y) // Hâl حال 
 
458/13 riba // ribâî / Os. Mek.(teksir)
 
459/7 bilâkis (Y) // bil’akis, bi’l-akis
 
461/6 tamahkârlık // (+) tama’kârlık / Os. Mek.
 
464/1 Hatime (Y) // Hâtime
 
464/4 Şule (Y) // Şule
 
465/13 aza (Y) // azâ
 
466/21 tarif (Y) // tarîf
 
472/21  حُزْنِّى(Y, şedde fazla) //حُزْنِى
 
478/4 Eazım-ı esma-i İlahiye (Y) // Eâzım-ı Esmâ-i İlâhiyye

478/12 beka(Y) // bek
 
479/5 Makam (Y) // Makm
 
487 (imlâ yanlışları)
 
Kitab-ı âlemin yaprakları, enva-ı nâma’dut,
Huruf ile kelim
atı dahi efrad-ı nâmahdut.
Yazılmış destgâh-ı Levh-i Mahf
uz-u hakikatte,
Mücessem lâfz-ı m
anidardır âlemde her mevcut. //
 
Kitâb-ı âlemin yaprakları, envâ’-ı nâma’dûd,
Hurûf ile kelim
âtı dahî efrâd-ı nâmahdûd.
Yazılmış destgâh-ı Levh-i Mahf
ûz-ı hakîkatte,
Mücessem lafz-ı m
a’nîdârdır âlemde her mevcûd.
 
(Şiir aslının Hoca Tahsin'e âid olduğu anlaşılıyor. Ancak, Muhâkemât'daki ile farklılıklar var. http://www.risaleinurenstitusu.org/index.asp?Section=Enstitu&SubSection=EnstituSayfasi&Date=5/17/2002&TextID=411)
 
490/5 dürbün (Y) // dûrbîn / Mek.977
 
496/1 kaybolması (Y) // gàib olması
 
496/13 tezgâh // (+) destgâh / 495:19
 
499/Lç. İmbik (Y) // inbik / metin:16
 
501/3 Bir (Y) // Biz / Os. Mek.; 2001 Y. Asya
 
507/11 Dua-i kavlî-i ihtiya(Y) // Duâ-yi kavlî-i ihtiyâ
 
507/18 enfa (Y) // enfaانفع
 
520/9 ifhâm  افهام(Y) // ifhàmافحام 
 
520/15 Bayezit (Y) // Bâyezid, Bâyezîd
 
538/11 yaptım // yapmadım / teks. Os. Mek. 120
 
546/25 "Dil, din bir ise millet birdir." / (Sözün sâhibi?)
 
547/24 kuvvetüzzahır (Y) // kuvvetüzzahr, kuvvetü’z-zahr
 
549/2 Tembih (Y) // Tenbih, Tenbîh
 
550/1 virt (Y) // vird
 
569/15,16 âlem (Y) // alem / Mek.977
 
587/15 hadise (Y, “hâdise”den nasıl ayıracağız?) // hadîse, hadîse
 
599/3  “Beşinci misal:” / (kalın yazı olacak)
 
603/7 “Bu sana işarettir, ” (Y) // “Bu sana, işârettir, ”
 
605/1
 
“Muin-i zalimîn dünyada erbab-ı denâettir,
Köpektir zevk alan sayyâd-ı bî-ins
afa hizmetten.” //
 
“Muîn-i zâlimîn dünyâda erbâb-ı denâettir,
Köpektir zevk alan sayyâd-ı bî-ins
âfa hizmetten.”
 
611/27 hamit bir nazır-ı âlikadr (Y) // hâmid bir nâzır-ı âlîkadr / Os. mat. Mek.
 
625/8 adaptan (Y) // âdâbda

628/15 fahir (Y) // fahr

633/1 telvih (Y) // Telvîh
 
633/26 temsilî (Y) // temsîli / Mek.977
 
638/17 tesvit (Y) // tesvîd
 
650/18 Şuaın (Y) // Şuâın
 
655/16 usul-ü imanî(Osmanlıcadan yeniyazıya geçirilirken yanlış okunmuş olabilir mi?) // usûl-i îmânı
 
656/1 Kâ’b ibn-i Lüey (Y) // Kâ’b ibn-i Lüey / Os. matbû’ Mek.
 
668/1 Bayezit (Y) // Bâyezid
 
682/17 “tecessüt”(Y) //-
 
697/13, 16 kalp (Y) // kalb
 
700/10 kabul-ü Rabba(Y) // kabûl-ü Rabbânî, kabûl-i Rabbâ
 
724/20 nefsî (Y) // nefsi / Mek.977
 
725/11 deruhte( Y) // deruhde, der-uhde
 
725/14 tembel (Y) // tenbel
 
730/1 Şâfiü’l-mezhep (?) // Şâfiıyyü’l-Mezheb/ Mek.977; Os. Mek.
 
731/17 cansiperâne(Y) // cansipârâneجان سپارانه  / Lüg.  Lutfen, Osmanlıca-Türkçe Lügatte; “-sipâr” kelimesine bakınız!)
 
Mes’eleyi; “Evet, doğru yazılış şekli, 'cansipârâne'dir ama halk arasında genellikle 'cansiperâne' olarak kullanılmaktadır " şeklinde geçiştiremeyiz.  'siper' başka, 'sipâr' başka şey.  'cansipârâne جان سپارانه ', el’an günlük köşe yazılarında aslî şekliyle kullanılan bir kelime: (… İşte böyle sıkıntılı günlerde bile insanlara hak ve hakîkati, dîn ve dünyâ saâdetini sağlayacak bilgileri vermek için cansipârâne çalışan Risâle-i Nûr şâkirdlerinin gayretlerini ancak Cenâb-ı Hakk’ın rahmeti değerlendirebilir… / Ekrem KILIÇ: http://www.risaletalim.com/index.php?topic=647.0).
 
Sayın Hasan PULUR kadar bir Dil hassâsiyetimiz olabilseydi keşke!..: http://www.milliyet.com.tr/2004/08/09/yazar/pulur.html

740/7Reis-i Cumhur..” ( Y,onlarda yok!) // Başkan
 
755/4 tekke (Y) // tekye / Mek.977
 
770/3 ittibâ-ı riâyet (?) // ittibâı riâyet / Mek.977
 
783/8 geri iade (?) // iâde / Mek.2001
 
784/12 derakap (Y) // derakab, der-akab
 
798(29) muzîi leyle-i süveydâ // muzî-i leyle-i süveydâ / Lemaât; mûzî-i leyle-i sevdâ / Os. H.Şâmiyye (teksir)
 
798/8 mezç // (+) mezc
 
801(48)(49) “Bir tâne sıdk..” (48’in içine girmiş) // Os. H.Şâmiyye(teksir), Os.Mek.
 
801(49) Bir tane hakikat.. (Y) // Bir dâne-i hakîkat.. / Muhâkemât
 
802(59) mülhim-i hakîkat (Y) // mülhem-i hakîkat / Os. H.Şâmiyye (teksir); Os. Mek. teks.; (Lügat tetkîki. Ayrıca; Şuâ‘lar 1997,590’daki, “..o ma‘den-i ilm-i hakîkatten mülhem..” ibârelerine kıyas)
 
807(94) Zayıfın (Y) .. zaife.. zayıfta (Y).. // Zaîfin.. zaîfe.. zaîfte..
 
808 (97) nefis (Y) // nefs
 

810(107) (ilk satırın son kelimesinde “
س ” eksik )
 
874/3. sütun Türkçe”’leri tekrâra gerek yok. İstisnâ varsa onları yazmak yeterli.
 
943,949  “Yer Bilgileri” (mükerrer ve karışık!)
 
947/26 Sibirya (Y) // Rusya (Kostroma) / 1121; (5)
 
950 Asya: / iri punto ile ve kırmızı olacak

961/40 Sibirya(Y) // Rusya (Kostroma) (5)  962/    Sevr mağarası / unutulmuş!
1117/ 1897  Van Valisi Hasan Paşa (Y) // Hasan Paşa (Hasan Paşa Vâli değil!) / [Tâhir Paşa ve selefleri: Ahmed Nâzım Paşa (1895), M. Şemseddin Bey (1896), Vekil Ferik Şemsi Paşa (1897), Tâhir Paşa (1898) / Abdülhamid’in VALİLERİ, Abdülhamit Kırmızı, 2007, s.89)]
1117/1. sü.  1897Tâhir Paşa'nın konağında ikàmet etmeye başladı. (Y) // 1898Tâhir Paşa'nın konağında ikàmet etmeye başladı. / Tâhir Paşa'nın Van'a ta'yîni 1898.

1121/3. sü. Müttefikler (İttifak Devletleri) (Y) // Mü’telifler (İ’tilâf Devletleri) / Müttefikler, bizim bulunduğumuz taraf! (6)
1121/1. sü. 1917Rusya'da Çarlık rejimini yıkan ayaklanma ve Devrim sırasında esir kampından fîrar etti. (Y) // Fîrar 1918 Bahârında!. (7)

1121/1. sü. Dârü’l-Hikmet .. (26 Ağustos) (Y) // Dârü’l-Hikmet .. ( 26 Şevvâl 1336, 04 Ağustos 1334 04 Ağustos 1918” târihli İrâde-i Seniyye ile.) (7)
1122/1. sü. .. ilk Târihçe-i Hayât .. (Y) // müstakil ilk T. Hayât / 1918'de İşârâtü'l-İ'câz zeylinde ilk T. Hayât yazılmıştı. 
 
1122/1. sü. 19 Kasım (Y) // 9 Kasım / TBMM Zabıt Cerîdesi
 
1123/1. sü. Şubat (Y) // 19 Ocak / Belge resmi, B.T.B.S.N., N.Şahiner1123/1. sü. 1925 (Y)  // 1926 (3)
    
1123/1. sü. 1926 (Y) // 1927 (4)    

 *********************************
(Y): Yanlış  (?): îzâhı gerekli.  (+): Tercihim   Lug.: Lugat    Lç.: Lugatçe